Z zasady do przetwarzania odpadów potrzebne są instalacje, czyli stacjonarne urządzenia techniczne. Ustawodawca dopuścił jednak wyjątki kiedy odzysk może być legalnie prowadzony poza takimi instalacjami . Odzysk odpadów poza instalacjami jest dość tanim sposobem zagospodarowania odpadów, warto więc mu się przyjrzeć.

Na początek należy określić co to jest odzysk odpadów. Obowiązujące przepisy definiują odzysk jako wszelkie działania polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska. 


Tak, jak wspomniano powyżej,  ustawa o odpadach wyraźnie zabrania odzysku odpadów poza instalacjami lub urządzeniami spełniającymi określone wymagania. Wyjątki od tego przepisu określa art. 13 ust. 2 – 3 ww. ustawy:

Art. 13. 1. Zabrania się odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami spełniającymi określone wymagania.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) posiadaczy odpadów prowadzących odzysk za pomocą działań określonych jako R10 w załączniku nr 5 do ustawy;

2) osób fizycznych prowadzących kompostowanie na potrzeby własne.

2a. Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia:

1) rodzaje odpadów oraz warunki ich odzysku w procesach odzysku R14 i R15, wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy,

2) rodzaje odpadów i warunki unieszkodliwiania odpadów w procesie unieszkodliwiania D2, wymienionym w załączniku nr 6 do ustawy, poza instalacjami i urządzeniami, uwzględniając właściwości tych odpadów.

2b. Minister właściwy do spraw środowiska może określić, w drodze rozporządzenia, warunki odzysku za pomocą procesu odzysku R10, wymienionego w załączniku nr 5 do ustawy, i rodzaje odpadów dopuszczonych do takiego odzysku, uwzględniając potrzebę ochrony życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska.

3. Dopuszcza się spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami, jeżeli na terenie gminy nie jest prowadzone selektywne zbieranie lub odbieranie odpadów ulegających biodegradacji, a ich spalanie nie narusza odrębnych przepisów.

Co wynika z tych zapisów w praktyce?

Zezwolenie na spalanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami wydaje Marszałek Województwa w drodze decyzji określając miejsce spalania, ilość odpadów, warunki spalania danego rodzaju odpadu oraz czas obowiązywania tej decyzji. Pamiętać należy, że ten rodzaj odzysku dotyczy tylko i wyłącznie pozostałości roślinnych np. suchych liści


Z praktycznego punku widzenia najistotniejsze jest uregulowanie  art. 13 ust. 2a ww. ustawy. Wydano stosowne rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów poza instalacjami i urządzeniami. W załącznikach do ww. rozporządzenia podano kody odpadów, które podlegają procesowi odzysku R14 i R15 oraz warunki  procesów odzysku. Odpowiednie kody odpadów możemy przeznaczyć np.: na wypełnienie terenów niekorzystnie przekształconych, do skarmiania zwierząt, wytwarzania wyrobów okolicznościowych, wykonywanie drobnych napraw i konserwacji, itp.


Odnośnie art. 13 ust. 2b ww. ustawy istnieje również stosowne rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie odzysku procesu R10. W załączniku do ww. rozporządzenia podano rodzaje odpadów dopuszczonych do takiego odzysku oraz warunki odzysku. Przykładowo odpady zawierające wapń możemy przeznaczyć do wapnowania gleb kwaśnych (przy spełnieniu określonych warunków).

Każdy, kto chce odzyskiwać odpady, nawet bez instalacji musi uzyskać zezwolenie na odzysk odpadów

Artykuł został napisany w oparciu o stan prawny aktualny na dzień 26 marca 2012 r.

Podstawa prawna: