JAK UTWORZYĆ UŻYTEK EKOLOGICZNY

Dowiedz się jak utworzyć użytek ekologiczny!

Użytki ekologiczne zgodnie z Ustawą o Ochronie Przyrody z dnia 14 maja 2013 r. (Dz.U.2013.627) to pozostałości ekosystemów zasługujące na ochronę, w celu zachowania różnorodności biologicznej, takie jak naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Użytek ekologiczny w drodze uchwały ustanawia rada gminy określając:

  • nazwę,

  • położenie,

  • sprawującego nadzór,

  • szczególne cele ochrony,

  • zakazy właściwe dla terenu,

  • w razie potrzeby ustalenia dotyczące czynnej ochrony.

Projekt uchwały wymaga również uzgodnienia z właściwym dla obszaru Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska.

W odniesieniu do użytków ekologicznych można wprowadzić następujące zakazy:

  • niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obszaru,

  • wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontowaniem lub naprawą urządzeń wodnych,

  • uszkadzania i zanieczyszczania gleby,

  • dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej,

  • likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych,

  • wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia użytkowanych gruntów rolnych,

  • zmiany sposobu użytkowania ziemi,

  • wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynów,

  • umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia nor, legowisk zwierzęcych oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką,

  • zbioru, niszczenia, uszkadzania roślin i grzybów na obszarach użytków ekologicznych, utworzonych w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roślin i grzybów chronionych,

  • umieszczania tablic reklamowych.

    Jednakże zakazy nie mają zastosowania w przypadku:

  • prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody,

  • realizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody,

  • zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa,

  • likwidowanie nagłych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczych.

Wniosek skierowany do rady gminy o utworzenie użytku ekologicznego może złożyć każdy. Aby wniosek został rozpatrzony pozytywnie najlepiej do niego załączyć uzasadnienie merytoryczne, z którego wynika, że dany teren odpowiada ustawowej definicji użytku ekologicznego, wyrys i wypis z ewidencji gruntów, zestawienie działek ewidencyjnych mających wejść w skład użytku z zestawieniem powierzchni i właścicieli działek oraz opinię właścicieli, posiadaczy czy zarządców odpowiednich gruntów. Mimo iż, do inicjatora utworzenia użytku ekologicznego należy tylko sporządzenie pisma z wnioskiem o utworzenie w danym miejscu użytku, to ze względu na wolne działanie urzędu warto taką dokumentację sporządzić samemu w celu przyspieszenia wydania decyzji. Użytek może być utworzony nie tylko na gruntach gminy, ale także na gruntach np. Lasów Państwowych czy użytkowników prywatnych. Niestety w praktyce ustanowienie użytku ekologicznego na prywatnym gruncie może narażać właściciela gruntu zgodnie z art. 130 Prawa Ochrony Środowiska na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Dlatego zgodnie z art. 131 ww. ustawy ma on prawo do odszkodowania na rzecz poniesionych strat, którego wysokość ustala starosta. W przypadku niezadowolenia z wysokości odszkodowania możliwe jest w okresie 30 dni od daty doręczenia decyzji wniesienie powództwa do sądu powszechnego.

Użytki ekologiczne zgodnie z ustawą z 24 października 2013 r. o podatku rolnym (Dz.U.2013.1381) są zwolnione z podatku rolnego.

Dodatkowo zgodnie z art. 113 ustawy o ochronie przyrody, gmina powinna przesłać Generalnemu oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w terminie 30 dni od wejścia w życie uchwały o nowym użytku, jej kopię, a także powinna wpisać informacje o użytku do centralnego rejestru form ochrony przyrody.

W pobliżu lub na obrzeżach ustanowionego użytku ekologicznego należy umieścić tablice informacyjne, na których zamieszczono nazwę użytku oraz zakazy obowiązujące na jego terenie oraz w obrębie.

Podstawa prawna: