Jak utowrzyć obszar chronionego krajobrazu?

Obszar chronionego krajobrazu, według ustawy z 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody, obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.

Obszar chronionego krajobrazu jest wyznaczany w drodze uchwały sejmiku województwa, lecz wymaga to konsultacji z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. W uchwale zostają zawarte podstawowe informacje o obszarze:

  • nazwa

  • położenie

  • obszar

  • sprawujący nadzór

  • ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów

  • zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, które wynikają z potrzeb konkretnego obszaru.

Obszar chronionego krajobrazu to jedna z najmniej restrykcyjnych form ochrony przyrody. Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy:

  • zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;

  • realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

  • likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;

  • wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;

  • wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;

  • dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;

  • likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;

  • lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej;

  • lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów klifowych oraz w pasie technicznym brzegu morskiego.

Wniosek o utworzenie obszaru chronionego krajobrazu może złożyć każdy. Wniosek ten powinien zawierać określone granice obszaru oraz odpowiednie uzasadnienie wartości krajobrazowej lub użytkowej obszaru w zakresie możliwości zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.

Osoba sprawująca nadzór nad obszarem chronionego krajobrazu zgodnie z art. 115 ustawy o  ochronie przyrody powinna na obrzeżach lub w pobliżu ustawić tablice informacyjne zawierające nazwę tej formy ochrony przyrody.

W związku z wyznaczeniem obszaru chronionego krajobrazu na właścicieli działek, na których obszar jest wyznaczony, mogą zostać narzucone pewne ograniczenia w zakresie ich użytkowania. Właściciele działek mogą ubiegać się o odszkodowanie na rzecz poniesionych strat. Wysokość odszkodowania ustala starosta (art. 130-131 ustawy o ochronie przyrody).

Organ ustanawiający bądź tworzący formę ochrony przyrody jest zobowiązany przesłać Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska kopię aktu o utworzeniu obszaru chronionego krajobrazu oraz wszelkie informacje na jego temat. Musi to nastąpić w ciągu 30 dni od dnia utworzenia danej formy ochrony przyrody. Jest to konieczne aby wpisać dany obszar do rejestru form ochrony przyrody (art. 113 ustawy o ochronie przyrody).

Podstawa prawna: