Co to jest obszar Natura 2000 ?

Zgodnie z Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2009.151.1220) obszar Natura 2000, jest to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub też obszar mający znaczenie dla Wspólnoty.
Obszar ten utworzony został w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych czy też gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.
Cele przyświecające tworzeniu sieci Natura 2000 są podstawą zachowania równowagi przyrodniczej w środowisku i prawidłowego przebiegu procesów przyrodniczych decydujących o stabilności i trwałości przyrody. Ma to ogromne znaczenie dla jakości życia człowieka, a więc i  możliwości funkcjonowania obecnych i przyszłych pokoleń.
Obszar Natura 2000 może obejmować całość lub część obszarów i obiektów objętych formami ochrony przyrody, takimi jak: parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody, stanowiska dokumentacyjne, użytki ekologiczne czy też zespoły przyrodniczo – krajobrazowe.
W przypadku, gdy obszar Natura 2000 obejmuje w całości lub części obszar parku narodowego, sprawującym nadzór nad obszarem Natura 2000 w granicach parku narodowego jest dyrektor parku narodowego.

Zakres działań ochronnych dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów odpowiedzialnych za ich realizację może obejmować w szczególności:

  • ochronę czynną lub odtwarzanie siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i  zwierząt, będących przedmiotem ochrony;
  • utrzymanie korytarzy ekologicznych łączących obszary Natura 2000;
  • rozmieszczenie obiektów i urządzeń służących celom ochrony obszaru Natura 2000;
  • stosunki wodne, w tym gospodarowanie wodami;
  • gospodarkę rolną, leśną i rybacką, w tym: kierunki kształtowania przestrzeni produkcyjnej, wskazanie obszarów, które powinny być zalesione, oraz obszarów wyłączonych z zalesiania, wskazanie śródlądowych wód powierzchniowych płynących, w których powinna być zachowana lub odtworzona możliwość wędrówki ryb i innych organizmów wodnych;
  • warunki zagospodarowania terenów oraz ich użytkowania, w tym w zależności od potrzeb wskazanie: terenów przeznaczonych pod zabudowę, lokalizacji infrastruktury technicznej i  komunikacyjnej, lokalizacji infrastruktury turystycznej i edukacyjnej.

Zabrania się podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:

  • pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000;
  • pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami;
  • wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.

Dla obszaru Natura 2000 sprawujący nadzór nad obszarem sporządza projekt planu zadań ochronnych na okres 10 lat. Pierwszy projekt sporządza się w terminie do 6 lat od dnia zatwierdzenia obszaru przez Komisję Europejską jako obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty lub od dnia wyznaczenia obszaru specjalnej ochrony ptaków.

Plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 zawiera:

  1. opis granic obszaru i mapę obszaru Natura 2000;
  2. identyfikację istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotami ochrony;
  3. cele działań ochronnych;
  4. określenie działań ochronnych ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie i obszarów ich wdrażania, w tym w szczególności działań dotyczących:
    ochrony czynnej siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, monitoringu stanu przedmiotów ochrony, uzupełnienia stanu wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony;
  5. wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, planach zagospodarowania przestrzennego województw oraz planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli są niezbędne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000;
  6. wskazanie terminu sporządzenia, w razie potrzeby, planu ochrony dla części lub całości obszaru.

 

Projekt planu ochrony dla obszaru Natura 2000 lub jego część wymaga zaopiniowania przez:

  • dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych – jeżeli obszar Natura 2000 obejmuje obszar zarządzany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe;
  • dyrektora urzędu morskiego – jeżeli obszar Natura 2000 obejmuje obszar morski.

Podstawa prawna: